حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
710
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
انتخاب السلطان طرف بود ؛ تمام را به ساعد الملك جمع نمود و مفاصا گرفت و فردا خواهد رفت . الان يك دينار طرف معاملهء ديوان نيستم و به حمد لله از كار جنس و نان شهر آسودهام و راجع به شخص ساعد الملك است . بقول معروف عوام ، دنيا را آب ببرد مرا خواب خواهد برد . اميدوارم كه با آن تجربهاى كه كردهام دوباره به چاه نيفتم . كار عربستان شما هم همان است كه خودتان نوشتهايد . اگر خدا بخواهد و بعضى محذوراتى كه هست رفع بشود ، امسال را هم بتوانيد همانجاها روزگارى بگذرانيد ، اين مخارج را كه در تهران به بىاختيارى مىكنيد در مقر ايالت عربستان با حكومت و اقتدار و عزت كرده باشيد ، البته بهتر است . ديگرچه پيش بيايد و چه بشود ، چون به عقل و مآلانديشى آن فرزند معتقدم ، اميدوارم سوءعاقبت حاصل نكند . تو كار خود به خدا واگذار و دل خوشدار . بختيارىها كارشان خراب است . امير بهادر كمال حمايت را از حاج على قلى خان دارد . حضرت اشرف براى مصارف دولتى ، پول لازم دارد . اينها هم طرف توجه و اعتناى احدى در تهران نيستند ؛ از سفاهت با اين حالت كه دارند ، براى معدن نفت با لطف على خان هم مخالفت مىكنند . لطف على خان براى اصلاح كار آنها رفت ديد كه بىحضور حاج على خان كارى ساخته نيست ؛ تأكيد در آمدن تهران او و صارم الملك كرد ، خودش رفت به زيارت . صارم الملك وارد شده ، حاج على خان هم وارد مىشود و لطف على خان تا ميان آنها را اصلاح نكند ، مراجعت نخواهد كرد . در حقيقت ، اولاد مرحوم حاج ايلخانى اضطرارا بايد تمكين از حاج على خان و حاج خسرو بكنند . امروز على مراد خان نوكر آنها در تهران معروفتر و محل اعتبارتر از تمام خانوادهء حاج ايلخانى است . با وجودى كه حاج على قلى خان آدم بدذاتى است ، معهذا به سپهدار و اغلب از پسرهاى حاج امامقلى خان ترجيح دارد . در ميان اين اولاد منحصر به لطفعلى خان و صارم الملك است . بارى ، حالت حاليهء بختيارى را بخت شما يارى كرده است ، و الا همان آش و كاسهء اول ورود بود . سهشنبه 26 ربيع الاول 1324 قمرى هو فرزند عزيز پاكت مورخهء سيزدهم صفر ، روز يكشنبه بيست و پنجم ربيع الاول در خانهء لقمان مهمان بودم رسيد ، از حال و كار شما مطلع شدم ؛ اگرچه توسط بختيارىها مدتى است از اين فقرات اطلاع حاصل كردم . بعد از فضل خداوندى اطمينان به بقاى هذه السنه و پيشرفت امور دارم . ديروز تلگرافى از شارژ دافر انگليس از تهران رسيده ، مواد سئوال و جواب را نوشتم و براى اطلاع شما فرستادم ؛ هرچند ، نوشتجات اقلا چهل روز طول دارد تا از هردو طرف برسد و بىثمر است و تلگرافخانه هم آنقدر محرميت و امنيت ندارد كه شخص بتواند مطالب را به توسط تلگراف بگويد . كار من به فضل خدا بد نيست ؛ زيرا كه ابدا دخالت در عمل ماليات و كشورى و لشكرى ندارم . مسئلهء خبازخانه و حكومت شهر راجع به ساعد الملك است ؛ سيصد خروار غله